Tanden
Het gebit van het konijn bestaat uit 4 snijtanden, 22 kiezen en 2 stifttanden. Stiftanden zijn kleine snijtandjes die achter de snijtanden van de bovenkaak staan.
De tanden en kiezen groeien gedurende het gehele leven door. De snijtanden groeien 2-2.4 mm per week. Bij een normaal gebit staan de bovensnijtanden voor de ondersnijtanden en raken de ondersnijtanden de stifttanden. Hierdoor slijten de snijtanden netjes op elkaar af. Groei en slijtage zijn in evenwicht ten opzichte van elkaar.
Het konijn maalt zijn voer door tijdens het kauwen zijn kiezen horizontaal te bewegen. Hierdoor slijten de kiezen netjes op elkaar af. De wortels van de snijtanden en de kiezen zijn diep in het kaakbot verankerd waardoor ze goed kunnen knagen. Ongeveer 2/3 van de gehele tand is wortel. De tanden en kiezen zitten vast door lamellen tussen de wortel en het slijmvlies van de tandkas.
Wanneer groei en slijtage van de tanden en kiezen niet in evenwicht zijn ontstaan problemen. Helaas komt dit nogal eens voor.
Konijnen hebben een ongewone calciumstofwisseling.
Wanneer een konijn voeding met te weinig calcium krijgt (voer met gemengde granen), ontstaat er een tekort aan calcium in het bloed. Dit zal er toe leiden dat het konijn calcium uit zijn kaakbot gaat halen. Dit veroorzaakt botontkalking. Dit heet osteodystrofie of medisch niet helemaal correct "osteoporose".
Echter een te hoog calciumgehalte in de voeding zal juist leiden tot een stijging van het gehalte in het bloed. Hierdoor ontstaat, in tegenstelling tot bij andere diersoorten, een verhoging van het calcium in de urine waardoor blaaszand of blaasstenen kunnen optreden. Geef dus nooit knaagstenen aan het konijn want deze bevatten teveel calcium!
Het is dus belangrijk om het konijn een goed uitgebalanceerd dieet te geven. Dit bestaat uit veel hooi van goede kwaliteit, groenvoer en bikskorrels. Goed voer in een goede verhouding is ook heel belangrijk voor een goede darmwerking.
Door calciumtekort ontstaan een aantal problemen zoals:
Afwijkende stand van de kiezen (=malocclusie), doordat de kiezen losser in het kaakbot komen te staan. Hierdoor ontstaan door afwijkende slijtage haken op de kiezen welke de tong en de wang beschadigen.
Afwijkende stand van de snijtanden (=malocclusie) waardoor deze niet goed op elkaar afslijten. Ze gaan in een verkeerde richting groeien en worden daardoor te lang.
Email-defecten van de snijtanden waardoor horizontale richels ontstaan in de snijtanden.
Wortels zullen in de verkeerde richting gaan groeien. Ze gaan richting het bot groeien omdat de tegendruk van het bot wegvalt . Hierdoor kunnen botontstekingen/ abcessen ontstaan.
Er kunnen ontstekingen in de traanbuizen ontstaan, ten gevolge van de naar boven doorgroeiende wortels. Je ziet ontstoken ogen met veel ooguitvloeiing.
Gebitsproblemen door een andere oorzaak.
klap of val ; wanneer de tand door trauma verloren gaat kan de tand na verloop van tijd weer teruggroeien. Echter deze kan dan verkeerd groeien waardoor een afwijkende stand ontstaat. Soms groeit de tand helemaal niet meer terug. De tegenoverliggende snijtand slijt dan niet af en zal door blijven groeien.
Fracturen van de kaak waardoor de positie van de snijtanden veranderd is.
Afwijkend knaaggedrag.
Genetisch. Er komt een genetische afwijking voor bij het konijn waarbij de bovenkaak te kort is. Hierdoor lijkt het alsof de onderkaak te lang is. Op de leeftijd van 8-10 weken zien we meestal de eerste problemen ontstaan. In veel gevallen groeit en bovenkaak langzamer als een onderkaak. Dus als op deze jonge leeftijd de tanden geknipt worden is er toch nog een goede kans dat daarna de tanden mooi op elkaar sluiten. Dit resultaat zie je al binnen 2 weken na knippen.
Bij een afwijkende stand van de snijtanden zullen meestal de bovensnijtanden naar binnen gaan groeien tot in de mondholte. Lippen, tong en gehemelte kunnen beschadigd raken en gaan ontsteken. De ondersnijtanden gaan meestal uit de bek groeien of kunnen de bovenlip raken.
Doordat de bek niet goed kan sluiten zullen ook de kiezen niet goed afslijten op elkaar waardoor hier haken kunnen ontstaan. Deze kunnen de wang en de tong beschadigen
Syptomen van verkeerde groei van de tanden
Slechte conditie en slechte vacht. dit zijn de 2 belangrijkste symptomen
Vermageren dit zijn de 2 belangrijkste symptomen
Je zie het vaak omdat er een pluk haar an de tanden blijft hangen tijdens het wassen ,
dan staat het konijn je aan te kijken met gesloten bek en er hangt een pluk haa uit zijn mond.
Het meest opvallende symptoom is het niet kunnen eten terwijl er wel interesse is in voer.
Speekselen, waardoor de huid rond de bek ontstoken kan raken.
Oog- en neusuitvloeiing (dacryoconjunctivitis) door ontsteking van de traanbuizen.
Verhoogde traanproductie.
Zwellingen aan de kop door abcessen.
Problemen met het maagdarmkanaal, omdat de darmen niet goed werken als het konijn niet eet. Zoals diarree of verstopping.
.
Extractie van de snijtanden:
Dit betekent dat alle snijtanden inclusief de 2 stifttanden getrokken worden. Deze methode heeft de voorkeur omdat dit een blijvende oplossing is. Het konijn kan goed leven zonder snijtanden. Het kan nog groenvoer eten alleen zal dit in kleinere hapklare brokken gegeven moeten worden omdat het uiteraard niet meer kan knagen.
Het is van belang om in de gaten te houden of het konijn de eerste dagen na de ingreep goed eet. Meestal is dit geen probleem maar soms is het nodig om het konijn een aantal dagen te dwangvoeren. Voorkeur gaat uit naar het zelf eten van het konijn b.v d.m.v. paardebloemblad en weegbree. Dit vinden ze zo lekker is ziot zo vol met goede stoffen dat het konijn hier goed een paar dagen op kan leven.
